Het Urban Data Access Platform (UDAP) groeide razendsnel uit tot een onmisbare digitale infrastructuur voor verkeer in Nederland. Wat ooit begon als een innovatieve samenwerking onder de vlag van Talking Traffic groeide binnen DMI uit tot een platform dat dagelijks miljoenen verkeersbewegingen ondersteunt. Over de waarde van voortdurende data-uitwisseling gesproken.
Actuele cijfers uit de recente impactrapportage benadrukken die ontwikkeling en laten zien dat de potentie nog lang niet volledig is benut. “Dit is al lang geen pilot of experiment meer”, zegt Angela Pellaupessy, COO van ontwikkelaar Monotch, dan ook. “Het platform draait al jaren stabiel en laat zien dat het echt werkt in de praktijk.” UDAP is in de kern een platform dat realtime data-uitwisseling mogelijk maakt tussen voertuigen, verkeerssystemen en weggebruikers. Het verbindt bijvoorbeeld slimme verkeerslichten, voertuigen en apps en maakt het mogelijk om verkeer slimmer, veiliger en efficiënter te laten doorstromen.
Miljarden berichten, nul incidenten
De schaal waarop dat gebeurt, is ronduit indrukwekkend. In maart 2026 werden via UDAP meer dan 30 miljard berichten verwerkt. De prestaties zijn daarbij stabiel: het systeem kent een uptime van 100 procent, alle berichten zijn binnen 100 milliseconden verwerkt en er hebben zich geen veiligheids- of privacy-incidenten voorgedaan. “Die volumes klinken misschien abstract, maar dit zijn de signalen die mede bepalen of een verkeerslicht op groen springt of dat een hulpdienst sneller kan passeren”, aldus Pellaupessy. “En dat gebeurt dus continu, door heel Nederland, 24 uur per dag, 7 dagen per week.”
Van verkeerslicht tot ambulanceprioriteit
De impact van UDAP wordt vooral zichtbaar in concrete toepassingen. Eén van de belangrijkste is de prioriteitsverlening aan nood- en hulpdiensten op kruispunten. In maart 2026 ging het om ruim 208.000 kruispuntpassages, waarbij in bijna 46 procent van de gevallen daadwerkelijk prioriteit kon worden toegekend. Dat leverde gemiddeld twee minuten tijdswinst per rit op. In totaal resulteerde dat in meer dan 1.000 uur tijdswinst voor nood- en hulpdiensten in één maand. “Die tijdswinst is niet alleen efficiëntie, maar ook letterlijk van levensbelang”, zegt Pellaupessy. “Elke minuut kortere aanrijdtijd kan de overlevingskans van patiënten met een hartstilstand met ongeveer 6 procent verhogen.”
Mobiliteitsbeleid automatiseren
Wegbeheerders kunnen met behulp van UDAP zelf sturen op bijvoorbeeld prioriteit. Gemeenten kunnen via het UDAP-dashboard per kruispunt en zelfs per tijdstip bepalen wie voorrang krijgt. Zo kan een gemeente er bijvoorbeeld voor kiezen om in de ochtendspits fietsers extra prioriteit te geven op routes naar scholen of universiteiten. Op andere momenten kan juist het vrachtverkeer of openbaar vervoer worden bevoordeeld. Daarmee wordt mobiliteitsbeleid rechtstreeks vertaald naar de praktijk op straat. “Je kunt heel gericht instellen wat je wilt bereiken,” zegt Pellaupessy. “Zo kun je beleid echt laten landen in de dagelijkse verkeerssituatie.”
Daarnaast speelt UDAP een steeds grotere rol bij het waarschuwen van weggebruikers voor naderende hulpdiensten. Via de zogeheten Emergency Vehicle Approaching (EVA) use case – waarbij alle ambulances in heel Nederland al digitaal verbonden zijn, net als binnenkort voertuigen van de brandweer – werden in maart tienduizenden ritten actief ondersteund. Automobilisten worden via bijvoorbeeld hun navigatieapp gewaarschuwd voor een nadere hulpdienst en kunnen zo eerder anticiperen. Bijvoorbeeld door alvast van rijstrook te wisselen. Ook dat leidt tot snellere aanrijdtijden, en minder ongevallen. Het rapport becijfert dat alleen al deze usecase een besparing van 2,07 miljoen euro per jaar voor de Nederlandse maatschappij oplevert.
Breder dan hulpdiensten
Maar de toepassingen gaan veel verder dan alleen nood- en hulpdiensten. Steeds meer weggebruikers ontvangen realtime informatie over verkeerslichten via apps of via het dashboard van hun voertuig. Daarmee kunnen zij hun rijgedrag aanpassen, hoeven ze minder vaak te stoppen en kunnen ze efficiënter rijden.
“We zien dat het aantal use cases blijft groeien”, zegt Pellaupessy. “Van verkeerslichten naar hulpdiensten, voertuigen en objecten in de stad. Alles raakt met elkaar verbonden.” Ook fysieke elementen zoals slagbomen en verzinkbare paaltjes (zogenaamde bollards) maken al onderdeel uit van het systeem. Voertuigen worden digitaal herkend, waarna bijvoorbeeld automatisch toegang kan worden verleend. Daarmee ontwikkelt UDAP zich tot een bredere digitale laag onder de openbare ruimte.
Landelijke schaal en nog veel ruimte voor groei
De cijfers laten zien dat UDAP inmiddels op landelijke schaal opereert. Het platform telt duizenden aangesloten objecten, meer dan 4 miljoen weggebruikers en tientallen wegbeheerders en serviceproviders. Toch is het einde van het potentieel nog lang niet bereikt. “Er is nog veel ruimte om dit verder uit te rollen”, zegt Pellaupessy. “Niet elke wegbeheerder gebruikt het platform al optimaal. En ook aan de kant van hulpdiensten en andere partijen zijn er nog stappen te zetten.”
De impact groeit bovendien naarmate meer partijen aansluiten. Meer voertuigen, meer verkeerslichten en meer data zorgen samen voor een krachtiger systeem. Met de periodieke impactrapportage willen Monotch en hun partners laten zien dat de technologie zijn waarde dagelijks overtuigend bewijst. De ambitie is om meer partijen te stimuleren om aan te sluiten en actief gebruik te maken van het platform. “De feiten laten zien dat het werkt”, aldus Pellaupessy. “En uiteindelijk gaat het niet om de technologie zelf, maar om het resultaat: veiliger verkeer, een betere doorstroming en meer grip op mobiliteit.”
Voor gemeenten, provincies en andere overheidspartijen ligt daar een kans. “Hoe meer partijen aansluiten, hoe groter de impact”, zegt Pellaupessy. “We nodigen overheden en marktpartijen uit om mee te doen en te ontdekken wat het platform voor hun situatie kan betekenen.”
Meer informatie
Voor meer informatie over UDAP, zie https://monotch.com/nl/implementation/udap/
of neem contact op met Monotch via info@monotch.com.