De gemeente Groningen werkte in DMI-verband samen met het Zweedse bedrijf ClimateView aan een nieuw, klimaatdashboard dat beleidsmakers helpt om klimaatambities inzichtelijk te maken. Door het dashboard zijn deze ambities beter te begrijpen, te onderbouwen èn te realiseren.
Klimaatbeleid blijft vaak nogal abstract. Maatregelen zoals het verlagen van de maximumsnelheid op bepaalde wegen of het autoluw maken van het centrum worden wel geformuleerd, maar de feitelijke effecten op CO2‑uitstoot of mobiliteit blijven vaak onduidelijk. “Door beleidsdoelen te kwantificeren, zie je direct of het werkt of niet”, zegt Jan Kees Kleuver, coördinator Klimaatneutrale Stad bij de gemeente Groningen.
Van beleid naar interacterende indicatoren
Om dat mogelijk te maken, worden beleidsdoelen eerst teruggebracht tot concrete, meetbare waarden. In workshops ondersteunde HetEnergieBureau Groningse beleidsmedewerkers bij het kwantificeren van deze doelen, waarna ze werden ingevoerd in het Klimaatdashboard van ClimateView. Het dashboard combineert die informatie vervolgens met externe datasets, zoals data uit de Regionale Klimaatmonitor.
Zo ontstaat een interactieve omgeving waarin de effecten van beleidskeuzes zichtbaar worden. Kleuver noemt het dashboard “net een groot mengpaneel voor klimaatbeleid”. Daarin kunnen met ‘schuifjes’ verschillende scenario’s worden verkend. Het dashboard werd al gebruikt bij een DMI-pilot om de effecten van de programma’s voor energie en mobiliteit van Groningen inzichtelijk te maken. En dat leidde al snel tot waardevolle discussies in de gemeentelijke organisatie. Immers, beleid wordt door het dashboard ineens concreet. Daardoor wordt ook zichtbaar waar aannames niet kloppen of ambities moeten worden bijgesteld.
Belangrijk om te weten
Dat is soms confronterend, maar volgens Kleuver wel noodzakelijk. “Voor ons als beleidsmedewerkers is dat belangrijk om te weten. Als je beleid maakt dat achteraf niet blijkt te werken, dan is dat zonde van het gemeenschapsgeld.” Daarnaast ontstaat meer bewustzijn over de samenhang tussen domeinen. “Een maatregel in mobiliteit heeft directe gevolgen voor energieverbruik en klimaat en andersom. Die domeinoverstijgende inzichten helpen om beleid integraal af te stemmen.”
Het Klimaatdashboard sluit nauw aan bij de uitgangspunten van het DMI‑ecosysteem. Daarin werken overheden, bedrijven en kennisinstituten samen om mobiliteit, woningbouw, ruimte, klimaat en energie digitaal aan elkaar te verbinden en zo steden versneld slim en duurzaam te verdichten. Kleuver: “Dat leidt tot beter onderbouwde beleidskeuzes en tot toepassingen die andere gemeenten kunnen hergebruiken en snel kunnen opschalen.” Het dashboard in Groningen is daar een concreet voorbeeld van. “Een digitale tool die richting geeft aan toekomstig klimaatbeleid, maar ook de basis vormt voor verdere digitalisering. Denk aan de ontwikkeling van digital twins waarmee we als gemeenten nóg nauwkeuriger kunnen voorspellen wat beleidsmaatregelen betekenen.”